Mijn ervaring met een huis opknappen in Mexico

Momenteel zijn we (mijn zoon en ik) druk bezig met het verbouwen en opknappen van 4 appartementen, een oud woonhuis en de bouw van een nieuw appartement wat we “The Penthouse” noemen omdat het op het dak van het oude woonhuis staat en we het net zo mooi kunnen maken als we willen. Het is een bijzondere ervaring en die deel ik graag met jullie.

Voor wie midden in mijn levensloop valt even snel een update: na 10 jaar reizen over de wereld, op de motor, besloten mijn zoon en ik te vestigen in La Paz, Baja California Sur, in Mexico. Einde van een nomadisch leven, omdat de wereld het steeds ingewikkelder maakt om buiten de lijntjes te blijven kleuren en nomaden kleuren buiten de lijntjes, tenzij ze niet alle lijntjes verbreken.

Wij hadden alle lijnen verbroken en zaten letterlijk niet binnen “het systeem”, en dat werd steeds lastiger. Daarbij werd online werken door de opkomst van AI vooral voor mijn zoon steeds kwetsbaarder en dus werd het tijd voor een andere toekomst met een andere inkomstenbron.

We deden nog 1 grote motortocht door Mexico op zoek naar een woonplek en eindigden dus in La Paz, een relaxte, kalme provinciestad waar het leven soms lijkt stil te staan en waar het zelden regent.

Mijn zoon kocht een stuk grond van 400 vierkante meter in het oude gedeelte van de stad, met hier en daar uitzicht op de baai beneden ons, want het geheel ligt wat hoger. Oude wijk, grote bomen en grote stukken grond met niet teveel huizen, maar wel gezellig bevolkt. Tussen de Mexicanen dus, en niet in het toeristendeel van de stad waar huizenprijzen echt te bizar voor woorden zijn.

En toen begon de renovatie, en dat is een bijzondere ervaring. Want op de één of andere manier gingen alle luiken naar ons Nederlands referentiekader weer open, woonden we de afgelopen 10 jaar zorgeloos in huizen met halfbakken stopcontacten, zonder waterdruk in de badkamer en slecht sluitende ramen en deuren, nu ergeren we ons er blauw aan en vinden we het zelfs gevaarlijk. Mijn zoon, een voormalig elektromonteur, trekt kilometers nieuwe draden omdat hij stekkers omwikkelt met tape direct op de stroompunten in de meterkast vond en knettergek werd van de mengelmoes van draden in de kasten en de groepen, groen is aarde, maar werd ook gebruikt voor plus, en dan was plus weer rood en soms zwart of wit. En er waren draden die je alleen voor 110 volt mag gebruiken die aangesloten waren op 220 volt heaters en aircons, en blijkbaar ligt niemand daar wakker van in dit land. Wij wel, dus draden trekken it is! We hebben al zoveel elektriciteitsmateriaal gekocht (draad, stopcontacten, nieuwe groepen, zekeringen) dat we mega korting krijgen als we weer binnenlopen. Want dat is dan wel weer een fijn ding: koop groot in of vaak en veel bij dezelfde winkel en dezelfde medewerker en je krijgt mega kortingen die wel oplopen tot 40%.

Dat geldt uiteraard niet voor de grote ketens zoals Homedepot, daar moet je een bedrijfsregistratie voor hebben, maar de lokale ondernemer die absoluut niet duurder is dan de grote keten, is dat zeker een dingetje. We hebben drie van die bedrijven in de stad waar we regelmatig binnenlopen met een boodschappen lijst en de kortingen lopen flink op. Zo ook bij Comex, de Mexicaanse Flexa zeg maar. Hoewel hun verf-advies soms kant nog wal raakt, een beetje afhankelijk van de expertise in de winkel.

Ik worstel ondertussen met lekkende kranen, ramen waar 70 jaar dik smeer en verf op zit (waarom lappen Mexicanen geen ramen??) en herstel loopwerk van schuiframen in de hoop dat ze weer goed sluiten maar die hoop is ijdel want alles kiert en is scheef. Nu regent het zelden dus boeien, maar waarom? Dat is een vraag die je jezelf wel 10x op een dag stelt. Waarom accepteert men het dat de tegelzetter een beschadigde tegel midden in de vloer legt, en niet onderin de kast? Waarom accepteert men een raam wat niet goed sluit? Waarom vallen keukens in Mexico in de showroom al uit elkaar? En waarom is het heel normaal dat alles matig is?

We waren door onze levensstijl al een beetje voorbereid. In hotels is het niet anders, vooral nieuwbouw hotels van de afgelopen 10 jaar, schuifpuien die niet werken, ramen die klemmen, badkamer kranen waar geen leiding op aangesloten is, WC’s die nauwelijks doorspoelen en klemmende kastdeuren. En geloof me het is van Riu hotels tot Hilton tot de lokale Posada, dus het is niet iets van de armeren ofzo. Het is gewoon “de standaard”. Overnachten in een gloednieuwe Airbnb, zo nieuw dat de parkeergarage nog niet eens is opgeleverd en de kastdeuren hangen al op half 11 en de voordeur kan niet op slot, en de keuken heeft geen waterdruk en de badkamer heeft alleen water als de pomp die achter een muur staat te bonken aanslaat, wat meestal niet het geval is. Dat soort ongemakken is blijkbaar “de standaard” in moderne bouw in Mexico. Onze makelaar kwam langs en zijn nieuwbouw Airbnb is net opgeleverd en hij trekt de haren uit zijn hoofd zo slecht is de kwaliteit vertelde hij. Alles is stuk, halfbakken en krom en hij betaalde de hoofdprijs.

Het eigendom van mijn zoon, en mijn oude huis (ik betaalde een stukje mee in het bezit) zijn ongeveer 70 jaar oud, en heeft lange tijd leeggestaan. De appartementen lijken recent gerenoveerd, althans ze zijn er mee begonnen denken we maar het is niet afgemaakt. Het oude huis is al tientallen jaren niets aan gedaan. En het bouwsel op het dak is meer een soort huisje voor de avonden op het dak dan dat je het een appartement mag noemen, het is laag, met een piepklein badkamertje en er is wel stroom maar geen meterkast, de draden komen zo via de meter de muur in en worden verdeeld over een 5-tal punten. Dat gedeelte wordt helemaal verbouwd, oftewel gesloopt en opnieuw gebouwd.

Als we door winkels struinen op zoek naar wat we graag zouden willen lopen we tegen een aantal problemen aan: Budget is wel het grootste probleem denk ik. We hebben budget zat, maar we willen niet alles opmaken, dat zou reuze dom zijn. Een gedeelte van ons geld moet in de beleggingsrekening blijven die in dit land een enorm hoog rendement heeft, en dat is een stukje passief inkomen wat we niet kwijt willen. En we willen geen tienduizenden pesos uitgeven aan een eethoek die ook over 1 jaar al instort, want dat is vaak het geval met al die moderne hippe mooi ogende meubelen. Willen we echt handwerk van de meubelmaker, dat is niet te betalen, zelfs niet met het geld van de beleggingsrekening erbij. Dus we werken ons door de beperkte keuze heen, wikken en wegen over kwaliteit en duurzaamheid en geld. Mexico lijkt geen echte middenklasse in winkels te kennen, je shopt of bij een soort Leen Bakker of bij een Mexcicanase Jan de Bouvrie.

En als je dan naar video’s kijkt van huisrenovaties in Europa, zelfs midden in de Schotse Hooglanden, dan zie je zoveel luxe en rijkdom, en mooie spullen en een enorme beschikbaarheid van producten die hier niet te vinden zijn. En dan word ik wel eens sacherijnig. Want onze toekomstige huurder komt waarschijnlijk uit die streken, is dus die mate van luxe gewend, en komt dan bij ons huren en heeft dan hoogstwaarschijnlijk een verwachtingspatroon wat bijna niet haalbaar is voor ons. Maar ook voor mijn eigen huis, ik heb zulke grote dromen binnen mijn inmiddels minimalistische levensstijl, en ik merk dat ik me steeds meer aanpas aan het land waar ik woon en moet vergeten wat ik zie op het internet aan prachtige combinaties van materialen en vormgeving die mij persoonlijk aanspreken. Want ik ben niet zo van de Mexicaans koloniale stijl dat zou ook volledig misstaan in mijn huis. En daarbij: onbetaalbaar.

In mijn huidige huurhuis staan ook een paar koloniale meubels, in de budget variant, het lijkt heel wat, tot je het aanraakt, zittingen van splinterhout met een goedkoop kussentje er op, een wankele tafel waarvan de ronde middenpoot met geen enkele poot tegelijk de grond raakt dus hij draait een beetje rond in het vierkant zijn op een soort van bout die wel de grond raakt. Totaal onbruikbaar. Dat is een kwaliteit die we NIET willen voor onszelf en onze gasten.

Het verschil tussen Mexico en de Filipijnen is groot, in de Filipijnen lijkt de tijd een beetje stil te hebben gestaan, tenzij je in Makati bent of in het Techno centrum van Cebu waar veel expats wonen, maar er is een herkenbare eigen stijl in bouwen, een betere kwaliteit dan hier ook al is het daar in de snelbouw ook slecht maar het is soberder, meer Filipino en minder westers en betaalbaarder.

Mexico wil graag in al zijn armoede en onderontwikkeldheid met de Westerse wereld mee doen, je vergeet dus vaak dat je in een ontwikkelingsland bent waar het gros van de inwoners net doet alsof ze geld genoeg hebben omdat ze alles op afbetaling kopen. Iedereen woont wel zo’n beetje in een betonnen huis, en ook al staat de schimmel tot aan het plafond, en valt de voordeur eruit, het is in eerste oogopslag een beter aanzicht dan zo’n nipa hut in de Filipijnen. Aan de buitenkant lijkt dit land dus rijker en ontwikkelder, maar het is de verpakking, want het tegendeel is waar. Maar het schetst een dusdanig vertekend beeld, dat je dus steeds in een mindset bent waar binnen je verwachtingspatronen te hoog zijn voor de lokale levenstandaard. In de Filipijnen was het straatbeeld meer realistisch. Hier ligt er een leuk sausje over heen van beschaving die er niet echt is. Althans, dat is mijn emotionele beleving hier.

En ik blijf me afvragen waarom het acceptabel is om in de regentijd al je kostbaarheden in grote plastic kratten op te slaan, en niet het echte probleem van je lekkage aan te pakken. Hoe kun je leven in een huis waar continue water naar binnen loopt? Hoe kun je leven in jaren opgehoopte smeer, en hoe kun je leven in een huis wat elk moment in de fik kan vliegen vanwege slechte bedrading?

Ik heb misschien wel last van een soort blijvende dubbele cultuurschok, ik heb dat Nederlands referentiekader waarbinnen ik ben opgegroeid, daarnaast heb ik net te lang in de Filipijnen gewoond en weet hoe een ontwikkelingsland er moet uitzien en nu zit ik hier in een soort van schemergebied in een land wat zijn identiteit zoekt op weg naar ontwikkeling en de daarmee gepaarde rijkdom over de rug van een bevolking die dagelijks keuzes moet maken om de boodschappen wel of niet op afbetaling te kopen omdat het geld alweer op is en de maand nog lang niet om is. En ik zie ze allemaal uit eten gaan, karren volladen in de supermarkt en vergeet dat dat een fractie van de bevolking is of een 1x per jaar happening als het vakantiegeld gestort is, en daarna zitten ze thuis en dopen ze hun zoete concha broodjes in een kom surrogaat oploskoffie met melk.

Ik vind een huis renoveren in dit land best frustrerend, werklieden komen niet opdagen, klusjes worden niet afgemaakt of niet conform afspraak, de kosten lijken soms onmogelijk hoog (gringotax? ) er wordt veel te vaak de hand opgehouden voor meer geld ook al zijn er vaste prijsafspraken, en de kwaliteit van het geleverde werk laat vaak te wensen over. En alles gaat in een tempo van stilstaand water, terwijl het voor ons voelt dat we tegen de stroom in proberen te zwemmen. En ons overgeven, tja, dat kan, maar dan eindigen we zoals al die tienduizenden half afgebouwde projecten die Mexico rijk is. En dat wil je ook niet.

Dus we worstelen door, staren naar de leeglopende bankrekening en de offertes, werken ons een slag in de rondte en proberen niet elke keer in de stress te schieten als we bijvoorbeeld ontdekken dat appartement nummer 4 waarschijnlijk zo netjes in de verf zit omdat er een fikse kortsluiting is geweest in de meterkast, met rookontwikkeling en misschien wel meer. We bevragen de verkopende makelaar en kijken ondertussen naar oplossingen, en als dan in nummer 2 opeens de tegels ind e vloer stuk springen ben ik er wel even klaar mee.

We blijven geduldig als het stadhuis die al een zeecontainer vol documenten van ons hebben ontvangen toch nog een velletje papier mist, en we weer moeten kopiëren. En weer een week vertraging oplopen.

Ik zie twee leermomenten voor de toekomst: meer gehoor geven aan de regel van due diligence hier in Mexico en er een keurmeester doorheen jagen voor je een definitief bod doet, hoewel die ook denkt conform Mexico en niet conform Nederland dus je moet je afvragen wat de waarde daarvan is? (snap je de twijfel bij alles? Hahaha)
Dus is mijn tweede leermoment beter: naast een meetlint ook een schroevendraaier meenemen, en een ladder, en dan alles, maar dan ook alles open schroeven en bekijken wat te maken heeft met techniek en infra in een huis.

Verfje op de muur en je kunt er zo in, zei de makelaar nog……….

Ik hoop eigenlijk dat er geen toekomstige aankoop meer komt, zoals ik al zei: ik ben er wel even klaar mee. Ik schrijf dito op zaterdag en morgen is het zondag. Zondag rustdag, even terug naar mijn bible belt roots.