Toerisme in Mexico

Ik schrijf er wel vaker over: de toeristische sector in Mexico. Ik vind het tenenkrommend. Nu vind ik de toeristische secotr wereldwijd tenenkrommend, omdat de Mega luxe resorts als paddenstoelen uit de grond schieten en een enorme druk op de leefomgeving leggen voor de locale bevolking die maar weinig profiteert van al het geld wat er in om gaat in zo’n 1000 kamers met 10 zwembaden all inclusive hotel met eigen jacuzzi op het balkon met zeezicht. Anders dan dat ze de puinzooi mogen opruimen in de kamers of mogen sloven in de keuken en restaurants.

Je leest het al, ik ben geen voorstander van dat soort toerisme. Ik hou van lokaal toerisme, kleine hotelletjes, vaak door 1 familie gerund, waar nog passie voor het vak is. Maar dat wordt steeds schaarser, ook in Mexico.

Deze reis, mijn derde door Mexico viel me, als ik in toeristen gebieden was, iets op. Het lijkt wel of de Amerikanen en Canadezen wegblijven. Als ik zoek naar feiten vind ik er weinig over. De Mexicaanse overheid die drijft op het inkomen uit toerisme is natuurlijk als de dood dat ze investeerders verliezen en daarmee revenu. Dus de cijfers blijven hoog, met hier en daar een paniekerige melding van INEGI (het Mexicaans statistieken bureau) dat er minder Amerikaanse bezoekers waren in Cancun om maar een plek te noemen en vermeldingen van luchtvaart maatschappijen die vluchten schrappen omdat ze niet meer vol raken. En in Tulum zijn ze een beetje in paniek, maar als je ook 400 peso voor 1 taco rekent in een restaurant is dat je eigen schuld vind ik, over het algemeen moeten we geloven dat het prima gaat met het toerisme.

Maar ik zie iets anders dan die fijne “Mexico is een prima toeristenland om in te investeren” berichten en “hotels verwachten 85% bezetting deze zomer” krantenkoppen.

Ik zie vooral

• leegstand van winkels en restaurants die of in verval zijn geraakt of te koop staan
• geen massa’s Amerikanen meer op straat waar dat normaal nog wel was (of in de bars en restaurants)
• gesloten Amerikaanse makelaarskantoren
• condominium gebouwen die leeg blijven en onverkoopbaar lijken hoewel er heel veel bijgebouwd wordt en er dus straks nog meer leegstand en verval is
• onafgemaakte projecten waar half verwaaide spandoeken met “Land te koop” loos in de wind wapperen en geen enkele ontwikkeling te zien is. Zelfs het verkoopkantoor is weg en de poort niet afgebouwd
• lege hotels waar zo weinig mensen zijn dat hele delen van het hotel afgesloten worden, en zelfs leegstaande hotels, zwaar in verval, zowel oude gebouwen als nieuwe.
• enorme gretigheid als er blanken zijn, 1 verkoper van dagtochtjes riep: “Finally toerists!” toen hij ons zag, of we klaar waren voor actie? En ik zei in het Spaans: Welke actie? Het is hier zo dood als op een kerkhof! Waarop zijn collega heel hard moest lachen.

Maar het is voor mij een feit, het toerisme lijkt wel zo dood als een pier. De ooit zo bruisende dorpen als Loreto, Puerto Peñasco en La Paz en Cabo San Lucas lijken bijna verlaten, op een paar die hards na die er waarschijnlijk permanent wonen. Maar de snow birds? En de mensen die gretig door souvenirs scharrelen, die ontbreken. In de weekenden zie je het wel iets opbloeien, maar niet in de grote getale die ik me herinner van voorgaande reizen. Mexicanen zijn er wel, zoals in Mazatlán wat helemaal lijkt overgenomen door Mexicaans toerisme (met hun eigen koelbox vol bier) en waar de Amerikaan en Canadees verdwenen is. En Puerto Vallarta en andere locaties idem.

En dat is prettig voor die mensen die, zoals ik die een hekel hebben aan die wereld-overnemende met dollars smijtende tequila zuipende schreeuwerds uit het Noorden, die denken dat ze God zijn in hun gastland. Maar ik kan me voorstellen dat die eindeloze souvenirwinkeltjes met dezelfde troep, en al die duizenden taxichauffeurs en dagtochtjes bureautjes, geaccrediteerde gidsen en zwartwerkers, zich ernstig zorgen maken.

Over die vastgoed investeerders maak ik me niet druk, die redden zich wel, maar de kleine lokale ondernemer die naar de enorme kaalslag rondom bij voorbeeld Puerto Peñasco (als je op de kaart zoekt zoek je naar “Rocky Point”, want de Amerikanen hebben de Mexicaanse naam verandert op Google maps) zit te kijken en zijn eigen schattige vissersdorp niet meer herkent in al die met landmeterpaaltjes gevulde vlaktes, die kleine ondernemer, die zal zich vreselijk op zijn hoofd krabben en zich afvragen hoe hij eten op de tafel houdt.

En wij, mijn zoon en ik, blanken in dit land zijn soms de enigste gringo en dat voelen we in onze portemonnee, want wij mogen het financiële gat vullen (letterlijk) wat de Amerikaan achterliet. Wij worden geacht de fooienpot te vullen en betalen vaak de hoofdprijs. Opeens kloppen de prijzen op de menukaart niet en betalen we anderhalf keer zoveel. En we eten in restaurants die zo weinig omloop hebben en nog steeds hoopvol veel te veel inkopen zodat eten soms verre van vers is. Zorgwekkend wel die ontwikkeling. Want mijn taco kost dan nog geen 400 peso per stuk zoals in Tulum, maar hij nadert wel dik de 75-80 peso. En nog niet zo heel lang geleden at je ze voor nog geen 30 peso per stuk. Hetzelfde met Pescado Frito, tegenwoordig krijg je voor 300 peso een lullig klein visje waar je voorheen voor 200 peso een joekel van een gefrituurde vis kreeg en ik ga niet eens uitleggen dat het wel heel triest is als je een grote garnalen cocktail met maar 6 garnalen voor 300 peso afrekent.

Toerisme uit andere delen van de wereld en met name Europa stijgt, lees ik hier en daar in rapporten. Niet veel en met 5% is dat niet genoeg om het verlies van 7-8% van de noorderburen goed te maken.

En de Mexicaanse toerist is meer een doe het zelf toerist die zijn eigen eten en drinken wel meeneemt en die dure sjieke hotels en restaurants over slaat. Dat breidt ook het landelijk verlies van de Big Spender uit het Noorden niet recht.

En ja, ik zie ook al die gestrande “Amerika”- reizigers die tegen Trump’s dichte deur aanlopen, en ik sprak zelfs gisteren met iemand die uitgezet was en zijn geluk wilde zoeken in Cabo San Lucas, niet de slimste plek denk ik voor werkgelegenheid. Maar goed, je moet toch wat als je alles kwijt raakt in de VS waar je illegaal verbleef en in Mexico weer overeind moet krabbelen. Zeker als je geen Mexicaan bent. Hij had een document van de Immigratiedienst van Mexico waarin hij een speciale status krijgt, en daarmee wellicht meer sympathie en voorrang op werk. Ik zie ze, ze lijken overal, een diaspora van ontheemden die soms zonder schoenen, zwaar vervuild in de straten hangen of op de stoep in hun eigen vuil liggen te slapen. Elke dag zijn er meer.

Het straatbeeld verandert in rap tempo en elk dorp, elke stad en overal waar ik kom zijn vooral mannen, die de weg kwijt zijn in het leven en zich wassen in zee en in stroompjes in de bergen, en die eten van onze overblijfselen om te overleven. En dat zijn niet alleen maar gestrande buitenlanders, dat zijn ook Mexicanen die hun bestaan zijn kwijtgeraakt.

En dat groeit, en als dan die economie die leunt op toerisme ook nog wankelt en die kloof tussen arm en rijk nog vele mater groter wordt, en de overheid misschien wel net te laat door pakt……..dat kan grote gevolgen hebben voor de mensen die financieel niet weerbaar zijn. Zeker als ze hun eigen kop qua falend toerisme zo ver in hun eigen kont hebben zitten dat ze niet meer zelfkritisch durven zijn, want het ligt altijd aan een ander en nooit aan de lokale hoge prijzen dat er geen toeristen meer komen.

Dit land worstelt, en dat is zichtbaar. Als er alleen al in Playa del Carmen ruim 1000 restaurants moesten sluiten omdat het niet meer rendabel is, dan is er leegstand en er is een stijgende werkeloosheid. En elders is het niet anders.

En dat vind ik zorgwekkend. Je kunt in dit land momenteel zelfs je dagelijkse boodschappen op afbetaling kopen, drie maanden zonder rente. En mensen die hun baan kwijtraken en hun inkomsten omdat toerisme inkakt, die hebben het zwaar. Dat is voelbaar, merkbaar, en straks ook zichtbaar. Het is nu al zichtbaar in de leegstand, maar straks ook zichtbaar onder de bevolking, op de kindergezichtjes, en de steeds vaker voorkomende rijen bij voedselbanken die ook als paddenstoelen uit de grond schieten.

Ik vraag me af waarom die Amerikanen en Canadezen niet meer komen, ik ben bang dat het het begin is van iets groots, want het leven in de VS is ook loei-duur aan het worden en de huizenmarkten wankelen, stel je voor dat de boel daar instort, de vloedgolf aan ellende die dan over de wereld trekt!? Want we zijn allemaal veel te afhankelijk van de waarde van de dollar en wat Moody’s vindt van de financiële markten.

Misschien voelt Mexico de eerste golven van de instortende wereldmarkt? Die momenteel kunstmatig overeind gehouden wordt in Europa bijvoorbeeld, door het invoeren van digitale munten en wapenindustrie en de nu groeiende wapenwedloop?

Als Amerikanen niet meer op vakantie kunnen, geen tweede huis in Mexico meer kunnen veroorloven…….is dat niet veel meer een teken aan de wand van de inkakkende wereldeconomie dan dat wat de kranten schrijven?

De praktijk, het menselijk verhaal, en niet de analist en de toekomstvoorspelling op basis van cijfertjes en tarieven en handelsverdragen? En niet wat de pers ons oplepelt, om ons gerust te stellen. Maar gewoon, wat je ziet op straat, die realiteit.

Die terugloop in toerisme die tastbaar aan het worden is? Die steeds maar stijgende prijzen, die vicieuze cirkel die lijkt te ontstaan……

Ik maak me zorgen.