Emigreren naar Japan, de ervaring van Zoë

Voor ik naar Japan vertrok had ik al een tijd in het buitenland gewoond, dus ik heb wat meer ervaring met integratie in een andere cultuur dan menig Nederlander die aan zijn emigratieavontuur naar Japan begint denk ik. Toch kwam ik als “ervaringsdeskundige” een beetje bedrogen uit. Japan is een verhaal apart.

Dit is mijn verhaal!

Laat ik beginnen met heel kort de voor en nadelen van het leven in Japan

• Voordelen:
  • De veiligheid, Japan is extreem veilig
  • Heerlijk goedkoop eten van goede kwaliteit
  • Het openbaar vervoer is geweldig, het is snel, veilig, uitgebreid en niet heel duur, en heel punctueel!
• Nadelen:
  • De taal, de taal was voor mij een enorm probleem, ik sprak amper 2 woorden Japans toe ik aankwam en het is en blijft een lastig iets in mijn dagelijks leven ook al spreek ik het nu redelijk goed.
  • De technologie, hoewel Japan heel modern en ontwikkeld lijkt is het een beetje blijven steken in de jaren 90 ofzo, alsof het (buiten de grote stad) niet verder ontwikkeld.
  • De grote groepen expats die het land overnemen vooral Australiërs. Ik heb niets tegen expats, ik ben er zelf ook 1 maar Japan is zo hip en “hot” dat het wel een beetje veel wordt. Soms zit je ergens en zijn er helemaal geen Japanner meer alleen nog maar buitenlanders.

Momenteel werk ik als Assistant Language Teacher in Japan. Omdat ik tweetalig ben, ik heb een Engelse moeder, kon ik als “native speaker” makkelijk aan het werk in Japan. Ik help leraren in het openbaar schoolsysteem met het voorbereiden en uitvoeren van hun Engelse taallessen.

Ik woon op 1 van de kleinere eilanden van Japan, ik heb extreem hete vochtige zomers, en heerlijk milde zachte herfst, winter en voorjaar. En soms een sneeuwbui, iets wat ik nog steeds magisch vind: sneeuw in Japan.

Elk seizoen wordt gevierd op mijn eiland met eigen eten en specifieke versieringen, niemand in de wereld viert de seizoenen zoals de Japanners dat doen.

De taal en taalgebruiken

Hoewel ik me inmiddels best kan redden in het Japans, en mijn punt in een gesprek kan overbrengen, en ik begrijp wat mensen tegen me zeggen maar in het Japans schrijven heel moeilijk. Ik vraag me af of ik de complexiteit van geschreven Japans ooit zal begrijpen. De woorden die ik als eerste leerde spreken na aankomt waren Yukkuri de, onegashimasu! Langzaam spreken alstublieft. In de hoop het Japans zo snel mogelijk te leren.

Wonen in Japan betekent dat je de onzichtbare signalen tussen de regels door moet leren en kunnen oppikken als je niet te vaak en teveel mensen wilt beledigen. Ik heb daar moeite mee als ik eerlijk ben, ik ben heel direct en dat is wel een iets wat in Japan gewaardeerd kan worden mits je het binnen de culturele context uit. Met veel glimlachen, buigen en het doen voorkomen als een grapje kunnen Japanners redelijk beledigend direct overkomen. Dat moet je niet persoonlijk opvatten, het is hun manier van communiceren, die op ons vlotte Nederlanders of internationale ervaringsdeskundigen nogal klunzig kan overkomen. Dat terugdoen wordt niet altijd gewaardeerd, omdat je dan toch bepaalde nuances mist die je zelden echt kunt waarnemen.

Culturele verschillen en vrienden maken in Japan

Elk land en elke cultuur heeft wel zijn eigen invulling van fatalisme, Bahala Na, in de Filipijnen bijvoorbeeld, of Lo que sera sera in Latijns Amerika. In Japan is dat shoganai: Het kan niet anders. Als efficiënte oplossingsgerichte Nederlandse heb ik daar moeite mee. Want het kan vaak wel ander. het is een vorm van passiviteit, de onwil om te veranderen. Ik vertaal dat als luiheid. Het is mijn grootste culturele conflict in Japan denk ik.

Vrienden maken in Japan is wel lastig, Weinig Japanners spreken Engels en degene die het spreken zijn aarzelend en hebben weinig gesprekservaring. Ik heb vrienden gemaakt via mijn werk, maar dat zijn bijna allemaal buitenlanders net als ik. Toch merk ik dat als ik volhardend ben ik het bezoeken van lokale activiteiten ik langzaam inburger en contacten kan leggen, vooral als mensen ontdekken dat ik een gesprek in het Japans kan voeren. Maar ik hoor wel van mensen in de grote steden dat eenzaamheid en isolement daar heel erg is, ook omdat het leven daar gejaagd is en de Japanner lange dagen werkt en sociale verplichten heeft na het werk.

De kosten van levensonderhoud in Japan

Ik ben al heel lang niet meer in Nederland geweest dus het is wat lastig om de prijzen hier te vergelijken met de prijzen in Nederland. Maar ik ervaar het leven in Japan als redelijk. Het is een eerste wereldland en dus duurder dan bijvoorbeeld Honduras waar ik eerst een paar jaar woonde. Ik kan me voorstellen dat afgezien van uit eten gaan wat hier goedkoper is, de dagelijkse boodschappen en kleding wel op eenzelfde niveau liggen, misschien net ietsje goedkoper?

Huurprijzen in een middelgrote stad liggen tussen de 400 en 600 euro hoor ik rondom mij. Vanwege mijn werk is mijn huur gesubsidieerd. En ik hoor ook dat in grote steden huizen een stuk duurder zijn, zoals overal in de wereld. het goedkoopste leef je in Japan op het platteland, hoewel je dan weer vele reistijd hebt als je naar goede winkels wilt.

Gezondheidszorg in Japan

In Japan betaal je via je salaris voor gezondheidszorg. En als je daadwerkelijk het systeem gebruikt is 30% eigen risico, dus eigen kosten. Dat is voor medische zorg en de tandarts. Dus stel je gaat voor een reiniging van je gebit dan betaal je zelf ongeveer 15 euro en de rest wordt door de verzekering betaald.

Gezondheidszorg is van en redelijk hoog niveau, en je hebt een voordeel als je door een moderne jonge arts wordt geholpen in plaats van een oudere traditionelere arts die veel klachten vaak wegwuift met een aspirientje en een ontspannen wandeling in het park.

Technologie in Japan

Veel mensen denken dat Japan heel futuristisch is, maa rik gebruik op mijn werk nog gewoon een ouderwetse faxmachine. Al die robot technologie is vooral in Tokyo. Ik moest de leerkracht die ik assisteer leren hoe hij een bestand aan zijn email kan toevoegen. En de IT man van de school weet niet hoe een router werkt en moet dat opzoeken op het internet. Wifi in Starbucks en McDonalds is wel aanwezig maar veel café’s in mijn woonplaats hebben geen wifi. En de geldautomaten gaan in de nacht en in het weekend uit. Hou daar rekening mee als je wilt pinnen!

Kleding kopen in Japan

Ik weet niet hoe het de mannen uit Nederland vergaat als ze kleding gaan kopen, ik kan me voorstellen dat ze moeite hebben met de lengte van hun broek enzo. Ik ben niet dik of groot, maar ik koop hier regelmatig 5XL om in een jurk te passen of een shirt. Dat doet iets met je gevoel van eigenwaarde, geloof me. In Nederlandse maten heb ik maar 38-40. Kleding valt hier heel klein uit. Bereid je voor op en paskamer momentje waarbij de tranen je in de ogen springen, hahahaha.

De meeste expats die ik ken kopen hun kleding via Amazon.

Is Japan mijn eindbestemming?

Ik denk niet dat ik heel lang in Japan kan blijven wonen. Hoe goed ik de taal ook leer spreken, hoe erg ik ook mijn best doe om te integreren en deelneem aan lokale activiteiten om contacten te leggen, en hoeveel ik ook van dit land, zijn natuur en het eten hier hou, ik ben ben blijf altijd de buitenlander. Mensen roepen het door de winkel en wijzen me na, zo van”kijk een buitenlander!!!” en hoewel ik het leer negeren is het altijd aanwezig, de eeuwige vragen: “waar kom je vandaan?” “Eet je met eetstokjes?” en “Wanneer ga je terug naar je eigen land?” begin ik wel zat te worden. En ik ben heel dankbaar voor mijn tijd hier, maar het heeft wel een houdbaarheidsdatum.

Groetjes, Zoë