Hoeveel mensen hebben geen contact met familie?

Er is echt geen specifiek moment dat mijn relatie met mijn oudersen mijn broer tot een einde kwam. Er was wel een moment dat de maat wat mij betreft vol was. Ik schrijf daarover in mijn boek “Ik hoor niet meer bij het gezin waar ik bijhoor”.

Het verliezen van contact ging over de jaren en werd gekenmerkt door een reeks momenten. Momenten van ontkenning en een andere kijk op onze complexe gezinsdynamiek. Er waren van ruzies, maar er waren zeker gemiste kansen voor verzoening, en dat alles samen en nog veel meer onuitgesproken en emotionele zaken en vooral littekens maakten dat onze relatie langzaam van binnenuit uitgehold werd en een stille dood stierf zonder aanwijsbaar moment.

De dag dat ik mijn ouders verwijderde uit mijn Facebook was meer iets symbolisch, ik had ze jaren daarvoor al verwijdert uit mijn leven. Ik wilde niet meer gebukt gaan onder de bloedbanden en de verplichtingen die dat voor mijn generatie met zich mee leek te brengen. Ik had te lang in die polonaise gelopen en er weinig tot niets voor teruggekregen, zeker geen onvoorwaardelijke liefde en steun. Iets wat toch vanzelfsprekend zou moeten zijn tussen ouders en kinderen. Er was altijd oordeel, het kon altijd beter, het was nooit goed genoeg. Zoiets.

Als kind hoorde ik al hoe lastig ik was, en hoe ik me moest aanpassen zodat mijn moeder een prettiger leven had. De details zal ik hier niet op in gaan, die staan in mijn boek, van de weglopende moeder die mij in de moederrol dwong tot de schone schijn van een gelukkig gezin. (Want wat zullen de buren er wel niet van denken). Ik had mij jaren geleden al bij die groep die geen contact meer heeft met familie aangesloten. Het schijnt dat 47% van de Nederlandse bevolking geen contact meer heeft met 1 of meerdere familieleden.

Alle tekenen van verval waren er, maar zoals veel problemen in de generatiegeschiedenis van veel families, negeerde iedereen ze gewoon en als je ze wilde bespreken dan werd het van tafel geveegd en deed je “moeilijk” of zag je het verkeerd.

En ik vraag me af of, nadat de relatie was ingestort, mijn familieleden zich ook hebben afgevraagd hoe de schade zo erg was geworden, waar het allemaal begon, en vooral, of het ooit kon worden gerepareerd?

Maar zwijgen is makkelijker dan openbreken, en zwijgen binnen de nieuw ontstane groepsdynamiek waarbij 1 persoon of 1 gezin in mijn geval, wegvalt is kiezen voor de weg van de minste weerstand. Want dan hoef je niet te verzwijgen voor de anderen dat je nog contact hebt, dan hoef je niet kritisch in de spiegel te kijken naar je eigen handelen of het handelen van die twee mensen waar je volgens het gros van de mensheid zielsveel van moet houden omdat zij zeggen van jou te houden en omdat je ze “nu nog hebt”.

Ik geloof dat het zaad van vervreemding in mijn kindertijd werd gezaaid.

De beslissing om dan uiteindelijk voor jezelf te kiezen en geen meerwaarde meer te zoeken in de relatie met je thuisfront, is een vertraagde reactie op diep begraven wrok en pijn, die jarenlang onder verplichtingen en hoop op verbetering liggen te etteren en onbeheerd groeien. Elke keer gevoed door nieuwe teleurstellingen, door afwijzing, door het steeds bagatelliseren van jouw gevoelens, het bekritiseren van jouw levenskeuzes en al die andere negativiteit die de boventoon voert.  En omdat je als kind niet beter weet heb je voedzame grond waar dat zaad in landt. Omdat je als kind denkt dat het in elk gezin zo gaat als dat het gaat bij jouw thuis.

Maar het verbreken van contact met familie, actief of passief omdat je het laat gebeuren, is een daad van zelfbehoud. In letterlijke zin snijdt het jezelf af van de bron van je pijn, zodat je je eigen vorm van genezing en vrede kunt gaan vinden.

Ik las ergens op het internet toen ik onderzoek deed naar breuklijnen in families het volgende:

Voor velen van ons die vervreemd zijn van onze ouders, is het vaak zo dat we twee metaforische gevechten voeren – die met onze ouders en die tegen de sociale perceptie van onze ouders. Beide zijn even uitputtend.

Er is nog steeds veel sociale stilte en een groot stigma rondom het verbreken van contact met je familie.En daardoor is het moeilijk voor degenen die hiervoor kiezen om een stem te hebben. En steun of begrip te vinden. bijna elk verhaal gaat uit van een perfecte gezinssituatie en niet van trauma en emotionele schade.

Neem bijvoorbeeld het advies dat we geven aan mensen die betrokken zijn bij disfunctionele relaties, dan zijn we het er unaniem over eens dat die persoon “voor zichzelf moet kiezen” en moet vertrekken. Maar als het om een relatie met een ouder gaat, heeft het advies op de een of andere manier de neiging om te veranderen.

Veel mensen, zelfs binnen het gezin, vinden het moeilijk om zich voor te stellen dat een ouder een kind emotioneel, mentaal of fysiek zodanig zou kunnen beschadigen dat het een permanente breuk zou kunnen veroorzaken.
Er wordt dan al snel gedacht aan heel extreme gevallen van mishandeling en geweld. Maar jouw verhaal is zelden rechtvaardiging genoeg om geen contact meer te willen en je eigen veilige toekomst te kiezen. En het advies wat je krijgt is navenant.

De vraag rondom vervreemding gaat veel meer over of er echt iets ‘zo erg’ is dat contact verbroken moet worden. En ik worstel daar zelf ook mee, want ik heb ook geen contact met mijn eigen dochter. Was ik als moeder “zo erg”? Ook daarover schrijf ik in mijn boek.

Van die groeiende groep mensen in Nederland en wereldwijd die geen contact meer met hun familie willen zijn mensen van alle generaties, en de ene generatie verwijt de ander dat ze te makkelijk contact verbreken en de andere generatie verwijd de eerste dat ze teveel druk op hen leggen en te weinig ruimte voor zelfontplooiing laten. Maar de stille groep is de groep die jarenlang worstelt met de hoop dat het wellicht ooit wel weer goed komt, met de hoop ooit liefde te vinden en te voelen die niet voorwaardelijk is, maar die echt door dik en dun is zoals je ziet in films en leest in boeken, of ziet bij vrienden en in andere gezinnen binnen de familie.

Kiezen om een relatie met je ouders te beëindigen is een van de moeilijkste beslissingen die een individu kan nemen, en vaak kan levensveranderende effecten hebben. Je kunt contact met al je familie kwijtraken, en je kunt de rest van je leven blijven worstelen met emoties rondom dit onderwerp. maar ook andere aspecten van je leven kunnen veranderen, hele praktische bijvoorbeeld.

Als je dan toch niet meer wordt verwacht op familiefeesten en tijdens de feestdagen kun je opeens verhuizen, of zelfs emigreren. Afstand is dan niet meer “een ding” zeg maar. Sterker nog, letterlijk afstand creëren tussen jou en de familie geeft soms rust. je komt ze niet meer tegen in de stad of bij bijeenkomsten en je kunt je letterlijk distantieren van een situatie waar je soms zelf maar half achter staat.

Als je op emotionele momenten twijfelt aan je beslissing of aan je situatie en verzoening overweegt kan afstand een fijne factor zijn om even rustig na te denken. Want verzoening op basis van een emotionele onbalans is geen goede reden. Dat heeft geen kans van slagen want je gaat dan richting de familie met een enorm verwachtingspatroon en zult bedrogen uitkomen. Als je voor verzoening kiest moet je gaan met lege handen en een vergevend hart. Met een open geest en klaar om te accepteren wat er voor je ligt en sterk genoeg om met eventuele (nieuwe) afwijzing om te gaan. En niet als iemand die emotioneel even niet zo sterk in zijn schoenen staat.

Net zo min als dat je het contact lichtzinnig verbrak moet je ook niet lichtzinnig denken over een eventuele verzoening. Immers, je nam je beslissing om een reden, en als die reden nog bestaat, dan is er geen ruimte voor verzoening. Die ander zal niet zo makkelijk veranderen, je ouders zullen nooit kunnen geven wat jij mist, dat moet je eerst in jezelf vinden en in je nieuwe leven, pas dan is er ruimte voor je ouders, mits zij dan weer contact willen.

Als ik probeerde te verzoenen was dat altijd een beetje wanhopig, en ook een berg echte pure hoop dat het deze keer anders zou zijn. Er lag een emotie onder die ik soms zelf niet eens kon benoemen. Ik zocht erkenning van mijn ouders, liefde, onvoorwaardelijkheid, en dat pakte altijd verkeerd uit. Die simpele dingen die elk kind van zijn ouders wenst en zou moeten ontvangen die waren in het gezin waar ik opgroeide niet zo vanzelfsprekend. En ik ben niet zo sterk dat ik dat allemaal zelf kan inkleuren in mijn leven. je stapt niet schadeloos uit een relatie die je zo gevormd heeft.

Ik zou niet eens weten waar ik moet beginnen als we erover zouden praten. En zij zaten vol verwijten. Nu ja, zij zitten niet meer vol verwijten. Mijn moeder is onlangs overleden. Ze wist al een lange tijd dat ze dood zou gaan, maar zocht zelf geen contact. Ik zou haar kunnen prijzen om het feit dat ze dan nu wel mijn mening respecteerde en mijn beslissing honoreerde, maar het is duaal. Hoewel ik niet zou weten hoe ik gereageerd zou hebben als ze wel contact op had genomen, had ik wellicht ergens in mijzelf de kracht gevonden die mijn broers blijkbaar wel hebben gevonden. De kracht om in mijzelf te staan. Ik was 6 jaar alleen met mijn moeder, ik ben in die 6 jaar gevormd, ik droeg schade en schande, van een verplicht huwelijk, ik was geen fijn kind zo is mij altijd vertelt. En toen kwam er een broertje. En ik moest schikken en schuiven en voor mijn moeder zorgen zo vertelde huisarts mij op een zonnige dag toen ik op het balkon zat te spelen. Ik moest een braaf kind zijn en geen onrust veroorzaken. En ik? Ik had geen flauw idee wat ik nog meer kon doen om een braaf kind te zijn. Ik was bijna een muurbloempje, ik durfde amper adem te halen. Ik leek altijd aan de verkeerde kant van de slipper waarmee ik slaag kreeg te staan. Echt altijd.

Ik heb ruim 6 jaar geen contact gehad met mijn moeder, met mijn vader en mijn broers. Dat lag niet aan mij, toch vinden zij van wel.
En ik? Ik vind het best. Ik kan eindelijk loslaten, en vrede hebben met het feit dat ik niet meer bij het gezin hoor waar ik bijhoor.

Ik verloor mijzelf in mijn kindertijd, maar ik vond mijzelf als volwassen vrouw. En of iemand dat nu begrijpt of niet, dat maakt niet uit, de afstand die er zowel letterlijk als figuurlijk is is een bevrijding die ik alleen maar kan waarderen, en hoewel ik het niet begrijp, en me nog steeds soms afvraag hoe het zover heeft kunnen komen, weet ik wel dat ik niet meer handel uit verplichting omwille van die bloedband, en om alle andere foute redenen. Ik koos er niet voor, en toch kies ik ervoor.

En vanuit dat perspectief, en die gewonnen kennis over mijzelf, kan ik niet anders dan mijn dochters keuze respecteren.

En ik hoop dat de stilte die er tussen mijn moeder en mij was ook was vanwege respect, respect over mijn beslissing om niet nog een keer te proberen contact op te nemen.

Met die hoop, laat ik haar in vrede los.

Misschien een illusie, maar dan heb ik wel een positief einde aan iets wat ik veel te lang meedroeg.

 

Steun deze website! Geef Gul.